Etimoloji köken bilimidir. Sözcüklerin kökenlerini, hangi dillerden geldiğini, zaman içerisinde ne gibi değişimlere uğradığını araştırır. Aslında zevkli bir bilim olmasına rağmen bizde çok da kıymet görmeyen, sadece dil bilimcilerin uğraştığı bir alan gibi görülür. Ancak günlük hayatta kullandığımız sözcüklerin hangi dilden geldiğine ya da kökenine, hangi sözcüklerin birleşimi olduğuna bakınca etimoloji yani köken bilimi oldukça eğlenceli bir hal alır.

1. Gelin günlük hayatta kullandığımız 20 sözcüğün etimolojik macerasına birlikte göz atalım. Lütfen kemerlerinizi takın, kahvenizi ağır ağır yudumlayın.

Gelin günlük hayatta kullandığımız 20 sözcüğün etimolojik macerasına birlikte göz atalım. Lütfen kemerlerinizi takın, kahvenizi ağır ağır yudumlayın.

2. İlk sözcüğümüz Farsçadan dilimize geçmiş "çeyrek" sözcüğü. Çeyrek sözcüğü, Farsçada dört anlamına gelen "çâr" ve tek, bir anlamına gelen "yek" sözcüklerinden meydana gelerek dörtte bir gibi bir anlamla dilimize geçer.

İlk sözcüğümüz Farsçadan dilimize geçmiş "çeyrek" sözcüğü. Çeyrek sözcüğü, Farsçada dört anlamına gelen "çâr" ve tek, bir anlamına gelen "yek" sözcüklerinden meydana gelerek dörtte bir gibi bir anlamla dilimize geçer.

advertisement
 Buzzy - News, Viral Lists, Polls and Videos
Tüm öğretmenlerin sahip olmak isteyeceği türden bir hediyenin bu olduğu konusunda bahse var mısın?

Ben öğretmenler gününde en iddialı hediyenin bu olacağını düşünüyorum. Yanılıyor olamam.

3. Nankör kelimesi de dilimize Farsçadan geçiyor. Farsça "nân" yani ekmek ile "kur" yani "kör" kelimesi birleşiyor, ekmeği görmeyen, iyiliği bilmeyen anlamına gelen bir sözcük ortaya çıkıyor.

Nankör kelimesi de dilimize Farsçadan geçiyor. Farsça "nân" yani ekmek ile "kur" yani "kör" kelimesi birleşiyor, ekmeği görmeyen, iyiliği bilmeyen anlamına gelen bir sözcük ortaya çıkıyor.

4. Hep Farsçadan gitmeyelim dedim. Türkçe kökenli olan kardeş sözcüğü "karın" sözcüğü ve "-daş" ekinden geliyor. Aynı karından çıkan anlamı taşıyor. Buradaki "-daş" eki meslektaş, adaş, yurttaş sözcüklerindeki -daş ekiyle aynı.

Hep Farsçadan gitmeyelim dedim. Türkçe kökenli olan kardeş sözcüğü "karın" sözcüğü ve "-daş" ekinden geliyor. Aynı karından çıkan anlamı taşıyor. Buradaki "-daş" eki meslektaş, adaş, yurttaş sözcüklerindeki -daş ekiyle aynı.

5. Farsça kökenli bir sözcüğümüz daha. Tavla oynayanlar bilir, Farsça dört anlamına gelen "çâr" ve cumartesi anlamına gelen "şenbe" sözcüğünün birleşmesiyle oluşmuş çarşamba sözcüğü. Muhtemelen cumartesiye dört ekle diye bugünü bulmuşlar.

Farsça kökenli bir sözcüğümüz daha. Tavla oynayanlar bilir, Farsça dört anlamına gelen "çâr" ve cumartesi anlamına gelen "şenbe" sözcüğünün birleşmesiyle oluşmuş çarşamba sözcüğü. Muhtemelen cumartesiye dört ekle diye bugünü bulmuşlar.

6. Perşembe de çarşamba sözcüğü gibi Farsçadan gelir. "Penç" yani beş rakamı ile "şenbe" sözcüğünün birleşimidir.

Perşembe de çarşamba sözcüğü gibi Farsçadan gelir. "Penç" yani beş rakamı ile "şenbe" sözcüğünün birleşimidir.

7. Bendeniz sözcüğü Türkçe "-niz" ekiyle Farsça "bende" sözcüğünün birleşiminden meydana geliyor. "Bende" kul, köle demek. Yani kişi kendini karşısına tanıtırken bendeniz yani kulunuz gibi bir ifade takınıyor.

Bendeniz sözcüğü Türkçe "-niz" ekiyle Farsça "bende" sözcüğünün birleşiminden meydana geliyor. "Bende" kul, köle demek. Yani kişi kendini karşısına tanıtırken bendeniz yani kulunuz gibi bir ifade takınıyor.

Burada kulunuz, köleniz derken aslında gerçek anlamda değil, nezaket anlamında söyleniyor. Hani siz kendinizi tanıttınız, ben de affınıza sığınarak kendimi tanıtıyorum anlamında.

8. Lahmacun sözcüğü Arapçadan geliyor. Arapçada "lahm" et demektir. Macun ise "acim" kökünden gelir. Yoğrulmuş anlamına gelir. İkisi birleşince yoğrulmuş et anlamına geliyor. Ağzımız sulandı. :)

Lahmacun sözcüğü Arapçadan geliyor. Arapçada "lahm" et demektir. Macun ise "acim" kökünden gelir. Yoğrulmuş anlamına gelir. İkisi birleşince yoğrulmuş et anlamına geliyor. Ağzımız sulandı. :)

9. Cambaz sözcüğü de Farsçadan geliyor. Can, ruh anlamına gelen "can" ve oynamak anlamına gelen "baz" sözcüğünün birleşimi yani canıyla oynayan anlamına geliyor.

Cambaz sözcüğü de Farsçadan geliyor. Can, ruh anlamına gelen "can" ve oynamak anlamına gelen "baz" sözcüğünün birleşimi yani canıyla oynayan anlamına geliyor.

10. Diğerlerinin aksine anahtar sözcüğü Rumcadan geliyor. Yunanca açmak anlamına gelen "anihto" sözcüğünden dilimize geçmiş.

Diğerlerinin aksine anahtar sözcüğü Rumcadan geliyor. Yunanca açmak anlamına gelen "anihto" sözcüğünden dilimize geçmiş.

11. Mavi sözcüğü Arapça Mâî 'den gelir. Arapçada su anlamına gelen "mâ" sözcüğüne gibi anlamı taşıyan "-î" eki getirilmiş, su gibi denmiş. Su gibi yani mâî yani mavi.

Mavi sözcüğü Arapça Mâî 'den gelir. Arapçada su anlamına gelen "mâ" sözcüğüne gibi anlamı taşıyan "-î" eki getirilmiş, su gibi denmiş. Su gibi yani mâî yani mavi.

12. Arapçada toplanma anlamına gelen "cem" sözcüğünden gelmiş Cuma sözcüğü. Hatta cemevleri de toplanma evleri anlamına gelir. Hatta cami de toplanma anlamına gelir.

Arapçada toplanma anlamına gelen "cem" sözcüğünden gelmiş Cuma sözcüğü. Hatta cemevleri de toplanma evleri anlamına gelir. Hatta cami de toplanma anlamına gelir.

13. Hafta sözcüğü Farsça yedi rakamı demek olan "heft" sözcüğünden gelir. Hafta yedi gündür.

Hafta sözcüğü Farsça yedi rakamı demek olan "heft" sözcüğünden gelir. Hafta yedi gündür.

14. Kaplumbağa sözcüğü kaplı, örtülü, sözcüğü "kaplu" ile kurbağa anlamına gelen "bağa" sözcüğünden meydana gelir. Örtülü kurbağa gibi yani.

Kaplumbağa sözcüğü kaplı, örtülü, sözcüğü "kaplu" ile kurbağa anlamına gelen "bağa" sözcüğünden meydana gelir. Örtülü kurbağa gibi yani.

Evet, şimdilik bu kadar yeter. Buradan Türkçeye en çok sözcüğün Farsçadan geçtiğini söyleyebiliriz. Çünkü İranlılar yani Acemler yani Farslar ile Araplardan daha çok komşu olmuşuz. 

advertisement
 Buzzy - News, Viral Lists, Polls and Videos
Tüm öğretmenlerin sahip olmak isteyeceği türden bir hediyenin bu olduğu konusunda bahse var mısın?

Ben öğretmenler gününde en iddialı hediyenin bu olacağını düşünüyorum. Yanılıyor olamam.

advertisement
 Buzzy - News, Viral Lists, Polls and Videos
Tüm öğretmenlerin sahip olmak isteyeceği türden bir hediyenin bu olduğu konusunda bahse var mısın?

Ben öğretmenler gününde en iddialı hediyenin bu olacağını düşünüyorum. Yanılıyor olamam.

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)



Facebook Yorumları